De overwinning van berusting

In een recent gesprek was het thema de eerste soefigedachte: “Er is één God, de eeuwige, het enige Wezen; niets anders bestaat dan God.” De tien soefigedachten zijn natuurlijk geen dogma’s, maar een gids die ons naar realisatie leiden. Ze zijn als een vinger die naar de prachtige maan wijst. Maar de vraag voor de zoeker is altijd dezelfde: hoe ons leven op aarde te verzoenen met deze inspiratie vol licht.

In zijn korte uiteenzetting over deze soefigedachte zegt Pir-o-Moershid Inayat Khan: “De soefi die voorbij gaat aan het zelf en zich richt op het bereiken van het goddelijke ideaal, loopt voortdurend door het leven op het pad van liefde en licht. En hij voegt eraan toe: “Hij kijkt naar Hem zoals de minnaar naar zijn geliefde, en neemt alle dingen in het leven op als afkomstig van Hem, met volmaakte berusting.”  

We kunnen het beeld van een pad van liefde en licht aantrekkelijk vinden, maar dan misschien halt houden. De weg van geliefd zijn klinkt zeker hemels, maar het leven leert ons dat het pad van het liefhebben van een ander soms het tegenovergestelde is; het is gevuld met uitdagingen en moeilijkheden, en de voortdurend hernieuwde onderkenning dat de liefde die ons op de kop zet en binnenstebuiten keert, ons ook om ontelbare offers vraagt ter wille van degene die we liefhebben.

Daarom spreekt Pir-o-Moershid spreekt van “perfecte berusting”. Als we accepteren dat er maar één Wezen is, dan kunnen we niet anders dan zowel de zonneschijn als de stormen van het leven zien als door de Ene gezonden. Klagen en protesteren schept alleen maar afstand tussen ons en degene die we proberen te kennen, en in die stortbui missen we misschien de kans om een boodschap te vinden die alleen voor ons bedoeld was. Elk soort slecht weer kunnen we gemakkelijk van ons afschudden als een gloeiende gloed ons van binnenuit opwarmt, maar als het vuur nauwelijks smeult en weinig warmte biedt, worden we rusteloos en beginnen we te draaien om onze aandacht te richten op ons comfort en onze behoefte.

De les van berusting klinkt als een moeilijke weg, maar voor wie de reis maakt wacht er een beloning. Een ander woord voor berusting kan overgave zijn, en dat is in de mystieke opvatting verbonden met onbaatzuchtigheid. Onbaatzuchtig handelen toont een prachtige verfijning van karakter, de edelmoedigheid die bereid is om anderen op de eerste plaats te zetten. Maar er is meer. In een lezing zegt Hazrat Inayat Khan: “Onbaatzuchtigheid is een macht en het is een trots die geen enkele wereldse rang kan geven. Iets worden is een beperking, wat men ook mag worden; zelfs als iemand de koning van de wereld zou worden genoemd, is hij nog steeds niet de keizer van het universum. Als iemand de meester van de aarde is, is hij nog steeds de slaaf van de hemel. Maar wie niemand is, die kan alles zijn.”

We worden niet minder door berusting; we worden meer, en door perfecte berusting verdwijnen de barrières en worden we alles. Pir-o-Moershid Inayat citeerde vaak de woorden van Jezus: “Wees volmaakt als uw Vader in de hemel.” Als individuen, als beperkte menselijke wezens, kunnen we nooit perfect worden, maar wanneer we onszelf toestaan om op te lossen in de Ene, ervaren we de goddelijke perfectie die nooit afwezig was.

Vertaling Kariem Maas