Welk leger? 

Wie leeft volgens een religieuze traditie, zal verhalen hebben geleerd die iets zeggen over elementen van dat geloof. De oude Egyptenaren hadden bijvoorbeeld legendes over Isis en Osiris en vele andere goddelijke wezens, net zoals de Grieken Zeus en alle goden van Olympus hadden. Wat het geloof ook is, de volgelingen zullen deze verhalen misschien als heilige en feitelijke geschiedenis beschouwen, terwijl mensen met andere tradities en mensen die zeggen dat ze nergens in geloven, ze misschien afdoen als kleurrijke fantasieën, niet meer dan goed materiaal voor een vermakelijke film. Het standpunt van de soefi is echter dat men geen bepaald geloof hoeft te praktiseren om te zien dat dergelijke legendes wijsheid bevatten, soms duidelijk zichtbaar, maar soms ook goed verborgen, zoals boter die wacht om uit de melk te worden gekarnd. Zoals altijd zijn het de wijzen die de moeite nemen om in zichzelf te kijken en wijsheid te vinden.

The Inner Call publiceerde onlangs een kort verhaal over een moment In het grote Indiase epos de Ramayana zit een kort verhaal over het moment waarop Heer Rama op het slagveld verschijnt om de trouwe apen te redden die namens Rama tegen de rakshasa-demonen vechten. De miljoenen toegewijden van Rama kunnen zich gemakkelijk de vreugde van de apen voorstellen wanneer ze ontdekken dat hun Heer plotseling om hen heen verschijnt. En degenen die niet toegewijd zijn aan Rama kunnen nog steeds de les begrijpen dat het Goddelijke – in welke vorm dan ook – medeleven heeft met de behoeften van de gelovigen en voor hen zorgt. Aangezien we allemaal strijd kennen in ons leven, strijd die nooit lijkt te eindigen, kan deze herinnering ons helpen overeind te blijven wanneer we gebukt gaan onder een regen van zware klappen die van alle kanten op ons neerkomen.

Wat we echter over het hoofd zouden kunnen zien, is dat het verhaal ons een keuze voorlegt. Waarschijnlijk identificeren we ons automatisch met de apen en niet met de rakshasa’s – we staan toch allemaal aan de kant van het ‘goede’? Maar Rama verscheen AAN IEDEREEN op het slagveld en ALS IEDEREEN. Wie naar zijn buur keek, glimlachte en hem omhelsde omdat die in zijn buur zijn Ideaal zag, werd gered van het gevaar en ervoer geluk; wie de buren als vijanden beschouwden en hen aanvielen, werden uiteindelijk vernietigd.

De vraag, met zijn impliciete keuze, is dan: behoren we tot het leger van de apen, of behoren we tot de rakshasa’s? Zijn we in staat om iedereen die we ontmoeten te omhelzen als de manifestatie van de Heer? Of zien we vijanden en vallen we aan? We hoeven niet met vuur en zwaard te vechten; zelfs koude stilte, onverschilligheid en minachting plaatsen ons stevig in het leger van de demonen. Aan de andere kant hoeven onze omhelzingen geen luidruchtige berenknuffels of uitzinnige apenomhelzingen te zijn; ze kunnen ook stil zijn – maar ze moeten in ieder geval uit het hart komen, ze moeten oprecht zijn. Dan zullen we een uitnodigende reactie waarnemen, zullen we ons op onze plaats voelen tussen degenen die gewillig dienen, en zullen we de waarheid ontdekken in dit gezegde van Gayan Boulas: “Hij die ruimte in zijn hart maakt voor anderen, zal zelf overal onderdak vinden.”

Vertaling Kariem Maas